fa طراحی الگوی ارتقای نقش مشاوران رسمی مالیاتی در کاهش اختلافات مالیاتی: یک مطالعه داده‌بنیاد حسابداری Accounting كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">پژوهش حاضر باهدف طراحی الگوی</span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" zar="">ارتقای </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">نقش مشاوران رسمی مالیاتی در کاهش اختلافات مالیاتی بین مودیان و سازمان امور مالیاتی صورت پذیرفته است. این پژوهش از نظر ماهیت کیفی و &nbsp;با به‌کارگیری نظریه داده‌بنیاد انجام پذیرفت. جامعه آماری پژوهش را خبرگان حوزه مالیات در سال 1403 تشکیل دادند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند به روش گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده&shy;های پژوهش از طریق 19 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع&shy;آوری شد. به طوریکه از مصاحبه 16 ام کد جدیدی احصا نگردید. در این راستا کدگذاری در سه مرحله کد گذاری باز، انتخابی و محوری انجام شد. جهت اعتبارسنجی نهایی مؤلفه‌های الگو از تکنیک دلفی فازی استفاده گردید. یافته‌ها نشان دادند شرایط علی مؤثر بر این نقش‌آفرینی شامل پیچیدگی قوانین مالیاتی، <span style="color:black">سطح پائین آگاهی مؤدیان</span>، تصمیمات نادرست مقامات مالیاتی و افزایش حجم تراکنش‌های مالی است. راهبردهای اصلی برای ارتقای نقش مشاوران در چهار محور آموزش و ارتقای فرهنگ مالیاتی، ایجاد نهادهای تخصصی مشاوره، ایجاد سازوکارهای قانونی برای حمایت از مؤدیان و تقویت فناوری فرایندهای مالیاتی تدوین گردید. این راهبردها در بستر شرایط زمینه‌ای و باتوجه‌به شرایط مداخله‌گر منجر به پیامدهایی همچون کاهش محسوس اختلافات مالیاتی، افزایش شفافیت مالی، کاهش هزینه‌های حقوقی، افزایش اعتماد به سیستم مالیاتی و بهبود فضای کسب‌وکار خواهند شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مشاوران رسمی مالیاتی می‌توانند با ایفای نقش میانجی، به عاملی کلیدی در کاهش اختلافات و ارتقای سلامت نظام مالیاتی تبدیل شوند. الگوی ارائه‌شده در این پژوهش می‌تواند مبنای مناسبی برای تدوین قوانین و برنامه‌های عملیاتی توسط سازمان امور مالیاتی و نهادهای مرتبط باشد.</span></span></span></span></span></span></div> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The present study aims to design a model for enhancing the role of certified tax consultants in reducing tax disputes between taxpayers and the Iranian National Tax Administration. This research employed a qualitative approach using the grounded theory method. The statistical population consisted of tax experts in 2024, who were selected through purposive snowball sampling. Research data were collected through 19 semi-structured interviews, and no new codes emerged after the 16th interview, indicating theoretical saturation. Coding was carried out in three stages: open, axial, and selective coding. To ensure the final validity of the model components, the fuzzy Delphi technique was applied.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The findings revealed that the causal conditions influencing this role include the complexity of tax laws, taxpayers&rsquo; low level of awareness, incorrect decisions made by tax authorities, and the growing volume of financial transactions. The main strategies for strengthening the consultants&rsquo; role were categorized into four dimensions: (1) education and promotion of tax culture, (2) establishment of specialized advisory institutions, (3) development of legal mechanisms to protect taxpayers, and (4) reinforcement of technology-based tax processes.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Within the contextual and intervening conditions, these strategies lead to several outcomes, such as a significant reduction in tax disputes, greater financial transparency, lower legal costs, enhanced trust in the tax system, and improved business environment.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Overall, the results indicate that certified tax consultants can serve as key intermediaries in minimizing disputes and promoting the integrity of the tax system. The proposed model provides a practical foundation for policy formulation and operational planning by the National Tax Administration and other related institutions. </span></span></span></span></span></span></div> اختلاف مالیاتی, مشاوران رسمی مالیاتی, رویکرد داده‌بنیاد, روش دلفی فازی. Tax Disputes, Certified Tax Consultants, Grounded Theory Approach, Fuzzy Delphi Method 0 0 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2707-1&slc_lang=fa&sid=1 oktay yamrali اکتای یمرعلی o.yamrali@pnu.ac.ir 100319475328460012628 100319475328460012628 Yes payam noor university دانشگاه پیام نور Vahid Oskou وحید اسکو : vahidoskou@gonbad.ac.ir 100319475328460012629 100319475328460012629 No Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous , Iran دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران Mosarreza Zanganeh موسی الرضا زنگانه zangananeh@pnu.ac.ir 100319475328460012630 100319475328460012630 No payam noor university دانشگاه پیام نور