fa شناسایی علل اختلاف بین سود مشمول مالیات ابرازی وسود مشمول مالیات قطعی اشخاص حقوقی پژوهشي Research این پژوهش با هدف «شناسایی علل اختلاف بین سود مشمول مالیات ابرازی و سود مشمول مالیات قطعی اشخاص حقوقی» انجام شده است. نوع روش تحقیق توصیفی و پژوهش از نوع «تحقیقات کاربردی» می باشد. جامعه آماری پژوهش کلیه اشخاص حقوقی شهر همدان بوده که در سالهای 1383 و 1384 در فرایند رسیدگی، مالیات تشخیصی آنها به قطعی تبدیل شده است که سود مشمول مالیات ابرازی و قطعی 366 نمونه حائز شرایط انتخاب و معنی داری تفاوت بین دو سود آزمون شده است. نتایج آزمون فرضیه های پژوهش بیانگر آن است که بین سود مشمول مالیات ابرازی و قطعی تفاوت وجود دارد و موثرترین عامل در حالت مردودی دفاتر، عدم رعایت آئین نامه تحریر دفاتر قانونی بوده است ضمن اینکه مهمترین عامل مردودی دفاتر در 58/42% درصد افراد عدم ثبت یک یا چند فعالیت مالی در دفاتر (کتمان درآمد یا فعالیت) و در 5/28% افراد تاخیر پلمپ دفاتر قانونی بوده است. همچنین در حالت قبولی دفاتر، عمده ترین هزینه غیر قابل قبول با فراوانی 32% مربوط به عدم ارائه یا عدم وجود مستندات در اثبات هزینه بوده است و مغایرت بین استانداردهای حسابداری و قوانین مالیاتی در حالت قبولی دفاتر باعث ایجاد تفاوت معنادار نمی شود. هرچند تفاوت جزئی به وجود آمده ناشی از هزینه های غیر قابل قبول مازاد بر حد نصاب مقرر در قانون مالیاتها بوده است. This research has been aimed at identifying the factors involved in the differences between declared and final taxable incomes of legal entities. The statistical population of the study consists of legal entities that have been audited during the period 2004-2005 in Hamedan township. The selected sample included 366 companies for which the significance of the differences between the declared and final taxable incomes was tested. The results show that there has been a significant difference between the two mentioned taxable incomes. The most important factor was “taxpayers’ failure to observe the Statutory Books Drawing Up By-law”. Moreover, the most important factors involved in the rejection of the statutory books are “to non-registration of one or more financial activities” (42.58%) and “the delay in sealing their books” (28.5%). In addition, in cases where the accounting books are accepted, the most important undetectable cost has been “the lack of evidence for proving the cost in question” (32%). “The discrepancy between accounting standards and tax regulations” make no significant differences in these cases. سود مشمول مالیات ابرازی و قطعی، استانداردهای حسابداری، قوانین مالیاتی، آیین نامه تحریر دفاتر Declared and final taxable incomes, accounting standards, tax regulations, bookkeeping procedures 107 136 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-134&slc_lang=fa&sid=1 Bagher Shamszadeh باقر شمس زاده 1003194753284600647 1003194753284600647 Yes Assistant Professor, Bu Ali Sina University استادیار دانشگاه بوعلی سینای همدان Vajihollah Zokoori وجیه اله ذکوری 1003194753284600648 1003194753284600648 No M.A. in Accounting, Islamic Azad University of Hamedan دانشجوی کارشناسی ارشد حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان