Journal of Tax Research

fa شمول مالی و اقتصاد سایه: مطالعه موردی کشورهای منطقه منا Financial Inclusion and the Shadow Economy: A Case Study of Countries اقتصادی Economic پژوهشي Research اندازه اقتصاد سایه در تمامی اقتصادهای با سطوح درآمدی مختلف همواره معضلی جدی بوده و اثرات نامطلوب قابل توجهی بر توسعه آنها داشته است. از این رو همه کشورها با انجام اقدامات مختلف سعی در مدیریت و کاهش اندازه اقتصاد سایه داشتهاند. اقتصاد سایه پدیدهای است که زندگی بخش زیادی از جمعیت جهان به ویژه جمعیت کشورهای در حال توسعه را تحت تأثیر قرار میدهد. در این شرایط صاحبان شرکتها و بنگاهها عدم دسترسی به منابع مالی را دلیل اصلی ترجیح راههای غیررسمی برای تامین مالی خود ذکر کنند. همچنین فعالیت‌های غیررسمی ممکن است درآمدهای مالیاتی دولت و در نتیجه در دسترس بودن خدمات اجتماعی را نیز تضعیف کند، علاوه بر این توسعه بخش غیر رسمی اقتصاد در کشور منجر به نرخهای مالیاتی بالاتر در بخش رسمی برای جبران کمبود درآمدهای مالیاتی خواهد شد. به دلیل پتانسیل بالای شمول مالی برای کاهش فعالیت‌های اقتصادسایه، این موضوع با هدف توسعه پایدار در دستور کار اغلب کشورها قرار گرفتهاست. در این مقاله رابطه بین اقتصادسایه و شاخص شمول مالی بررسی خواهد شد. برای این منظور پانلی از کشورها متشکل از 14 کشور عضو منطقه منا با اطلاعات سالانه طی سال‌های 2004 الی 2020 مورد استفاده قرار گرفت و با استفاده از تکنیک‌های مختلف اقتصادسنجی بررسی گردید. نتایج مطالعه نشان داد که شمول مالی به کاهش اندازه اقتصاد سایه کمک قابل توجهی خواهد کرد. همچنین شمول مالی در دسترس بودن اعتبار برای گروه‌های آسیب‌پذیر و بنگاه‌های کوچک و متوسط را افزایش داده و مشارکت آن‌ها در اقتصاد غیررسمی را کاهش خواهد داد.   The size of the shadow economy has always been a serious problem in all economies with different income levels and has had significant adverse effects on their development. Therefore, all countries have tried to manage and reduce the size of the shadow economy by taking various measures. In this situation, the owners of companies and enterprises mention the lack of access to financial resources as the main reason for preferring informal ways for their financing. Also, informal activities may weaken the government's tax revenues and thus the availability of social services, in addition to this, the development of the informal sector of the economy in the country will lead to higher tax rates in the formal sector to compensate for the lack of tax revenues. Due to the high potential of financial inclusion to reduce shadow economy activities, this issue has been placed on the agenda of most countries with the aim of sustainable development. In this article, the relationship between shadow economy and financial inclusion index will be investigated. For this purpose, a panel of countries consisting of 14 MENA region member countries with annual data from 2004 to 2020 was used and analyzed using various econometric techniques. The results of the study showed that financial inclusion will significantly help to reduce the size of the shadow economy. Also, financial inclusion will increase the availability of credit for vulnerable groups and small and medium enterprises and reduce their participation in the informal economy.   شمول مالی, اقتصاد سایه, کشورهای منطقه منا financial inclusion, shadow economy, MENA region countries 107 142 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-327-4&slc_lang=fa&sid=1 heshmatullah asgari حشمت اله عسگری h.asgari@ilam.ac.ir 100319475328460012158 100319475328460012158 Yes دانشگاه ایلام ali moridian علی مریدیان alimoridian@ymail.com 100319475328460012159 100319475328460012159 No دانشگاه ارومیه fatemeh havasbeigi فاطمه هواس بیگی fatemehhavasbeigi71@gmail.com 100319475328460012160 100319475328460012160 No دانشگاه اومیه