fa ارزیابی تأثیر معافیت‌های مالیاتی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی بر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (رهیافت داده‌های تابلویی پویا) اقتصادی Economic پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">ررسی اثر معافیت&shy;های مالیاتی بر متغیرهای عملکردی مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی در ادبیات تجارت بین&shy;الملل در سال&shy;های اخیر مورد توجه اقتصاددانان واقع شده و بخش مهمی از مطالعات نظری و تجربی را به خود اختصاص داده است. از این&shy;رو هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر معافیت&shy;های مالیاتی به همراه سایر متغیرهای توضیخی مؤثر مانند شاخص عملکرد لجستیک، میزان جمعیت، ضریب محرومیت و فاصله از نزدیکترین فرودگاه بر سرمایه&shy;گذاری مستقیم خارجی در 7 منطقه آزاد تجاری و 31 منطقه ویژه اقتصادی طی سال&shy;های 1401-1380 می&shy;باشد. برای این منظور الگوی تجربی تحقیق با بهره&shy;گیری از رهیافت داده&shy;های تابلویی پویا برای 38 منطقه آزاد تجاری- صنعتی و ویژه اقتصادی در دوره زمانی فوق برآورد شده است. نتایج تخمین مدل دلالت بر تأثیرگذاری مثبت اما غیرمعنی&shy;دار معافیت&shy;های مالیاتی بر سرمایه&shy;گذاری مستقیم خارجی در هر دو الگوی پویا و ایستا (روش با اثرات ثابت) در این مناطق بوده و استحکام نتایج مورد تأیید قرار می&shy;گیرد. همچنین متغیرهای شاخص عملکرد لجستیک، میزان جمعیت و ضریب محرومیت تأثیر مثبت و فاصله از نزدیک&shy;ترین فرودگاه تأثیر منفی و معنی&shy;دار بر میزان سرمایه&shy;گذاری مستقیم خارجی در مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی دارند. بر اساس نتایج پژوهش پیشنهاد می&shy;شود سیاستگذاران اقتصادی و مالیاتی با بهبود شاخص عملکرد لجستیک زمینه ورود شرکت&shy;های داخلی و خارجی و جذب سرمایه&shy;گذاری مستقیم خارجی را فراهم نموده و از این طریق زمینه ارتقای تولید و رشد این مناطق را فراهم نمایند.</span></span> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&nbsp;Investigating the effect of tax exemptions on the performance variables of free trade and special economic zones in the international trade literature has been considered in recent years and has occupied an important part of theoretical and empirical studies. Hence, the main objective of this paper is to investigate the effect of tax exemptions along with other effective explanatory variables such as logistics performance index, population, deprivation coefficient, and distance from the nearest airport on foreign direct investment in 7 free trade zones (FTZ) and 31 special economic zones (SEZs) during the years 2001-2022. For achieving this, the econometric model has been estimated by applying dynamic panel data approach and generalized method of moment method during the above period. The results of the model estimation indicated that a positive but insignificant effect of tax exemptions on foreign direct investment in these areas in both dynamic and static models such as fixed effects. So, the robustness of results have been confirmed. Moreover, the variables of logistics performance index, population, and deprivation coefficient have a positive effect, and distance from the nearest airport has a negative and significant impact on the foreign direct investment in free trade and special economic zones. Based on the research findings, it is suggested that economic and tax policymakers provide the basis for the entry of domestic and foreign companies and the attraction of foreign direct investment by improving the logistics performance index, thereby facilitating the promotion of production and growth in these regions.</span></span></span></span><br> &nbsp; معافیت‌های مالیاتی, مناطق آزاد تجاری و مناطق ویژه اقتصادی, سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی, رهیافت داده‌های تابلویی پویا. Tax Exemptions, Free Trade and Special Economic Zones, Foreign Direct Investment, Dynamic Panel Data Approach 191 228 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-2733-1&slc_lang=fa&sid=1 Majid Afsharirad مجید افشاری راد m.feshari@khu.ac.ir 100319475328460012132 100319475328460012132 Yes Kharazmi University, Tehran, Iran دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Seyed Hossein Izadi سیدحسین ایزدی izadi_hosein@pnu.ac.ir 100319475328460012133 100319475328460012133 No Payame-Noor University, Yad, Iran دانشگاه پیام نور یزد، ایران Ebrahim Bahraminia ابراهیم بهرامی نیا e_bahraminia@pnu.ac.ir 100319475328460012134 100319475328460012134 No دانشگاه پیام نور یزد، ایران Siab Mamipour سیاب ممی پور s.mamipoor@khu.ac.ir 100319475328460012135 100319475328460012135 No Kharazmi University, Tehran, Iran دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Mohammad Sayadi محمد صیادی m.sayadi@khu.ac.ir 100319475328460012136 100319475328460012136 No Kharazmi University, Tehran, Iran دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران