fa آزمون اثرات انگیزه های رانت جویانه بر درآمدهای مالیاتی (رابطه بین ترکیب مخارج دولت و درآمدهای مالیاتی) پژوهشي Research انگیزه های رانت جویی در ترکیب مخارج دولت همواره به عنوان یکی از مهمترین عوامل محدود کننده اثرات مثبت دخالت دولت در اقتصاد تلقی شده است، چرا که کاهش سهم آموزش و سلامت و افزایش دیوانسالاری دولت از عواقب شناخته شده این انگیزه ها بوده است. به همین دلیل، در این مقاله ضمن ارائه مدلی برای درآمدهای مالیاتی که بر مبنای اقتصاد خرد استوار است، شاخص انگیزه های رانت جویی از مخارج دولت را با استفاده از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی اندازه گیری کرده و اثرات آن را به همراه سایر متغیرها بر درآمدهای مالیاتی نشان خواهیم داد. به طور کلی، نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که نسبت مالیات به GDP، با کاهش رانت جویی، افزایش درآمد، کاهش سهم کشاورزی در تولید، بازتر شدن اقتصاد و افزایش درآمدهای نفتی افزایش می یابد. در بین این متغیرها، اثرات درآمدهای نفتی از همه بزرگتر است. همچنین رگرسیون تعمیم یافته(IV-GLS) بیانگر آن است که افزایش در تورم (بعنوان پراکسی سیاستهای مالی انبساطی) نسبت مالیاتها را کاهش می دهد. افزایش نرخ ارز مؤثر واقعی، اگر چه بر درآمد مالیاتی اثر مثبت دارد ولی از نظر آماری معنی دار نیست. همین‌طور، اصلاحات ساختاری اثرِ مثبت و معنی داری بر درآمدهای مالیاتی داشته است. Rent-Seeking incentives in government expenditure have constantly been one of the most important factors which have restricted the positive effects of government intervention in economy. Because the consequences of such motivations are, declining in education and health, and increasing in bureaucracy shares in government budget. So, in this paper, we present a model based on microeconomic assumptions and measure index of rent- seeking by using principal component analysis method and show its effects accompanied by other variables on tax revenues. In general, our results show that the tax to GDP ratio will increase after decreasing rent- seeking, increasing per capita income, decreasing agricultural shares in output, more openness of economy and increasing oil revenues. Among mentioned variables, the oil revenue has the greatest effect. Also, the IV-GLS regression shows that an increase of inflation [as a proxy of expansionary fiscal policy] causes tax revenue to decrease. Although, an increase of real effective exchange rate has positive effect on tax earns but it’s not significant statistically. In this manner, the structural reforms have positive and significant effect on tax revenue. رانت جویی، مالیه عمومی، ترکیب مخارج دولت، درآمدهای مالیاتی، IV-GLS Rent- Seeking, Composition of Government Expenditure, Tax Revenue, IV-GLS 97 120 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-50&slc_lang=fa&sid=1 محمدقاسم رضایی ابراهیم رضایی ebrahim.rezaei@gmail.com 1003194753284600242 1003194753284600242 Yes Faculty Member of Urmia University عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه ارومیه کیومرث شهبازی k.shahbazi@urmia.ac.ir 1003194753284600243 1003194753284600243 No M.A. in Economics کارشناس ارشد اقتصاد و پژوهشگر سازمان امورمالیاتی کشور