Journal of Tax Research

fa مروری بر تجربه اصلاح نظام مالیاتی در ایران و جهان با تاکید بر مدرنیزاسیون دستگاه مالیاتی A Review of Tax Reforms in Iran & around the World (with an Emphasize on Tax System Modernization) اقتصادی Economic پژوهشي Research <span style="font-family:b mitra;"><span style="font-size:13.0pt;">اصلاح مالیاتی فرایندی است که از طریق آن سیاستها و روشهای مدیریت مالیاتی با هدف افزایش درآمدهای دولت، ثبات اقتصادی و تخصیص منابع و بهبود کارایی دستگاه مالیاتی تغییر مییابد. بر این اساس، رویکردهای اصلاح مالیاتی بر کاهش آثار تحریفی مالیات به منظور حفظ رقابتپذیری اقتصاد، کاهش تنوع نرخهای مالیاتی به منظور کاهش تحریفهای ناخواسته در قیمتهای نسبی، گسترش مالیات بر ارزش افزوده به منظور کاهش بار مالیاتی بخش تولید، توجه به عدالت عمودی بهجای عدالت افقی (پایههای مالیاتی گسترده، ساده و شفّاف) و همچنین کاهش هزینههای اداری و تمکین مالیاتی معطوف است. یکی از محورهای اصلاح مالیاتی، اصلاح دستگاه وصول مالیات است و شامل طیف وسیعی از اقدامات برای بهبود فرایندهای اجرایی مالیات میباشد. یکی از جنبههای اصلاح دستگاه مالیاتی، مدرنیزاسیون فرایندهای مالیاتی است. در یک دهه اخیر، در بسیاری از کشورها حرکت به سمت بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در این بخش، ارایه خدمات برخط به مودیان، تسهیل پراخت اینترنتی مالیات و غیره شتاب بیشتری گرفته و حتی برخی از آنها به استفاده از فناوریهای مبتنی بر تلفن همراه در مالیاتستانی روی آوردهاند. آنچه در بررسی تجربه برنامههای اصلاح مالیاتی در جهان مشاهده می شود، ضرورت اصلاح سیاستهای مالیاتی قبل از شروع برنامه اصلاح دستگاه مالیاتی و به تبع آن مدرنیزاسیون دستگاه اداری است. به عبارت دیگر، سیاستها، قوانین و مقررات مربوط بایستی برای یک دنیای مبتنی بر فناوری اطلاعات تدوین شوند و بدون توجه به آن، مکانیزاسیون فرایندهای مالیاتی با مقاومتهای درونی و مخالفتهای بیرونی همراه بوده و حتی ممکن است، نتیجه چندانی نداشته باشد. در این ارتباط، لازم است، ساده سازی مالیات در سرلوحه برنامه اصلاح مالیاتی قرار گیرد و تا حد امکان فرمهای مالیاتی ساده و تکالیف مودیان به حداقل ممکن کاهش یابد. نظام مالیاتی ایران در اجرای ماده 59 قانون برنامه سوم توسعه کشور، شاهد تحولات عمدهای هم در حوزه سیاستهای مالیاتی و هم در حوزه دستگاه اداری وصول مالیات بوده است. در این مقاله ضمن بررسی ادبیات اصلاح مالیاتی، تجربه کشورهای منتخب جهان در اصلاح دستگاه مالیاتی با تاکید بر مدرنیزاسیون مرور خواهد شد. در ادامه تجربه اصلاحات مالیاتی ایران با تاکید بر مدرنیزاسیون سازمان امور مالیاتی کالبدشکافی و توصیههای سیاستی لازم ارایه شده است.</span></span> Tax reform is a process through which policies and administration methods of taxation are changed in order to increase government revenues, gain economic stability, improve resource allocation and tax system efficiency. Accordingly, the approaches of tax reform are mainly aimed at decreasing distortional effects of taxes in order to maintain economic competitiveness, decreasing tax rates diversities to reduce unwanted distortions of relative prices, expansion of value added tax to decrease tax burden of the productive sectors, vertical equity rather than horizontal equity, as well as reducing administrative and compliance costs of taxation. In general, tax administration reform is one aspect of the reform of a tax system and it includes a broad range of measures to be taken in order to improve implementation processes of taxation. Modernizing of tax processes is one of the aspects of tax administration reform. During the last decades, most of the countries have accelerated the use of ICT in tax administration in the area of delivering online taxpayer services, online payment and so on. Even in some countries, cell phone based technologies are used in taxation. According to the experiences of tax reforms around the world, tax policy reform should be done prior to any tax administration reform and hence tax modernization. In other word, tax policies, rules and regulations should be redesigned based on information technology. Otherwise tax processes mechanization may encounter internal resistance and external objections and the desired results may not be achieved. In this regard, tax simplification should be a priority of any tax reform program, and tax forms should also be as simple as possible while keeping taxpayer obligations at a minimum level. The tax system of Iran has been witnessed major changes both in tax policies and tax administration in line with the execution of the article 59 of the Third Development Plan Act. اصلاح نظام مالیاتی, اصلاح سیاستهای مالیاتی, اصلاح دستگاه مالیاتی, سازمان وصول مالیات, فناوری اطلاعات Tax System Reform, Tax policy reforms, INTA, Information Technology 79 100 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-681-3&slc_lang=fa&sid=1 سیدمحمد میرمحمدی 10031947532846004198 10031947532846004198 Yes دانشگاه علامه طباطبایی دانشکده اقتصاد نادر جنتی 10031947532846004197 10031947532846004197 No سازمان امورمالیاتی کشور- معاونت مالیاتهای مستقیم