fa اصلاحات ساختاری در نظام مالیاتی ایران پژوهشي Research شاخص های ارزیابی نظام مالیاتی ایران نظیر سهم پایین مالیات ها از تولید ناخالص داخلی و منابع تامین بودجه ، فشار مالیاتی بر شرکت ها در بخش مالیات های مستقیم و تمرکز بر مالیات بر ورادات در بخش مالیات های غیر مسقیم ، بیانگرآن است که نظام مالیاتی کشور از ساختار مطلوبی برخوردار نیست . مقایسه بین مالیات برشرکت و مالیات بر درآمد که قاعدتاً باید شامل کلیه درآمدها در اقتصاد ایران باشد نشان دهنده وجود عدم تعادل ، بی عدالتی و ناکارآمدی در جمع آوری مالیات های بر درآمد است یعنی عوامل اقتصادی غیر از شرکت ها علی رغم درآمد بالایی که دارند متناسب با آن سهم مالیات خود را پرداخت نمی نمایند و فرار مالیاتی در کسب درآمد بسیار متداول و رایج است. در نظام مالیاتی ایران در بخش مالیات های غیر مستقیم نیز یک مالیات عمومی بر مصرف و فروش وجود ندارد و آنچه که تحت این عنوان آمده فقط شامل مالیات های انتخابی می شود. در این مقاله، با هدف بهبود نظام مالیاتی کشور، اصلاحات ساختاری زیر ارائه شده است . اول، معرفی پایه های مالیاتی جدید که در این زمینه پایه های مالیات بر محیط زیست ، مالیات برعایدی سرمایه و مالیات های محلی معرفی شده اند. دوم، بهبود عملکرد پایه های مالیاتی موجود که در دو بخش هزینه و درآمد اصلاحات مورد نیاز در قالب معرفی پایه مالیات بر مجموع درآمد و مالیات بر ارزش افزوده ارائه شده است و در پایان نیز با توجه به اجرای سیاست های مرتبط با طرح تحول اقتصادی بخصوص در بخش انرژی، سیاست های مالیاتی مورد نیاز برای صرفه جویی در مصرف انرژی ارائه شده اند. Iran’s tax system indicators, such as lower ratio of taxes to GDP and funding resources, tax pressure on companies in direct tax bases and focus on import tariffs in indirect tax bases, indicate that the structure of tax system in Iran is not desirable. Comparison between corporate tax and income tax that the latter includes all income in economy, indicates an imbalance, injustice and inefficiency in collecting taxes on income, and shows that economic agents, despite companies, do not pay taxes proportional to their income. In the case of indirect tax, there is not a general consumption or sale taxes, and what exist under this title, just include excise taxes and very limited kind of VAT. To improve Iran's tax system, in this paper, we provide structural reforms as follow: we first introduce two new tax bases, in this area the environmental and local taxes are provided, the second reform is to improve the performance of the available tax bases, include direct and indirect taxes, in this area two tax bases include global income tax and VAT are presented. Finally, in respect to implementing policies related to economic evolution project, especially in the energy sector, essential tax policies for saving energy are provided. اصلاحات مالیاتی، طرح تحول اقتصادی، پایه های های جدید مالیاتی ، نظام مالیاتی ایران Tax reforms, Economic evolution project, New tax bases, lran tax system 9 48 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-86&slc_lang=fa&sid=1 Jamshid Pajooyan جمشید پژویان 1003194753284600452 1003194753284600452 No Professor of Economics at Allameh Tabatabaie University and Head of Supreme Council of Competition استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی ‌ Bagher Darvishi باقر درویشی 1003194753284600453 1003194753284600453 Yes Faculty Member of Department of Economics at Ilam University and a PhD Candidate of Economics at Allameh Tabatabaie University عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه ایلام و دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه علامه طباطبایی