Journal of Tax Research

fa مقایسه درجه تصاعد و عدالت مالیاتی خمس ارباح مکاسب با مالیات بر درآمد در ایران (91- 1378) A Comparison between Khums on the Profit of Income and Income Tax in Iran in terms of Progression Degree and Tax Equity (1999-2012) اقتصادی Economic پژوهشي Research <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:14.0pt;">مالیاتستانی بر اساس عدالت و توزیع بار مالیات به همه قشرهای مردم، از محوریترین مباحث مورد نظر سیاستگذاران در وضع مالیاتها میباشد. نظر به اینکه ایران کشوری اسلامی است و الهام گرفتن از فرامین الهی، همسوکردن نظامهای موجود با الگوهای اسلامی مشابه و ایجاد رویکرد نوین به مالیاتها و مالیاتهای اسلامی، میتواند کمک شایانی در بهبود کارایی نظام مالیاتی کنونی نماید، در این مقاله درصددیم تا با مقایسه مالیات بر درآمد به عنوان یک پایه مالیاتی در نظام اقتصادی فعلی با خمس ارباح مکاسب به عنوان عمدهترین مالیات بر درآمد در فقه امامیه، ویژگیها و مزایای این نظام مالیات اسلامی را بررسی کنیم تا شاید بتوانیم با الهام از این فرمان الهی و شناخت مزایا وآثار مثبت آن در توزیع درآمد و بار مالیاتی، گامی در جهت رفع کاستیهای نظام مالیاتی کنونی برداریم. روش تحقیق در این مقاله تجربی بوده و با توجه به احکام فقهی خمس، مقدار خمس بالقوه خانوارهای ایرانی را برای دوره زمانی 1378 تا 1391 بر اساس توزیع دوطرفه پارتو  به دست آورده و سپس بر اساس آن توزیع بار مالیاتی انجام پذیرفت. توزیع بار مالیاتی هریک از دو نظام مالیاتی روی دهکها نشان میدهد که بار مالیاتی بر دوش خانوارها بهخصوص خانوارهای پر درآمد در خمس نسبت به مالیات بر درآمد کمتر بوده و در نتیجه اختلالات در کارایی و تخصیص منابع در خمس نسبت به مالیاتها بر درآمد کمتر است. همچنین درجهی تصاعد خمس و مالیات بر درآمد حاکی از این است که خمس ارباح مکاسب با وجود داشتن نرخ یکنواخت، به واسطهی معافیتهای هزینه زندگی، مالیاتی تصاعدی با نرخ تصاعد ملایم است اما درجهیتصاعد آن از مالیات بر درآمد کمتر است. </span></span> One of the policy makers’ objectives is to guarantee justice and fair distribution of incomes among citizens through taxation. In this study, income tax as an income base was compared to khums on the profit of income as the major income tax in Ja’fari jurisprudence to investigate the characteristics and advantages of this Islamic tax system in the current economic system of Iran. This paper sheds light on the positive aspects of this divine command with respect to the distribution of income and tax incidence. It is hoped that the findings of this study contribute to the improvement of the current tax system. In this empirical study, the potential amount of khums was calculated using Pareto bilateral distribution for every Iranian household with respect to the jurisprudence of khums for 1999-2012. Then, the distribution of tax incidence was estimated. The distribution of tax incidence for both tax systems on deciles shows the lower tax incidence of khums for households, higher-income households in particular. Therefore, the impairment in performance and allocation of resources are lower for khums, compared to those of income tax. Moreover, the comparison of progression degree of khums and income tax shows that despite its uniform rate, khums on the profit of income is a progressive tax with a moderate progression rate since it excludes the living costs. However, its progression degree is lower, compared to that of income tax. خمس ارباح مکاسب, مالیات بر درآمد, توزیع مجدد درآمد,اصابت مالیاتی, درجه تصاعد. Khums on the Profit of Income, Income Tax, Income Redistribution, Tax Impact, Tax Incidence, Progression Degree of Khums 31 45 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1151-2&slc_lang=fa&sid=1 سیدضیاءالدین کیاالحسینی kiaalhoseini@mofidu.ac.ir 10031947532846004114 10031947532846004114 No دانشگاه مفید قم سید محسن سجادی sajadi@mofidu.ac.ir 10031947532846004115 10031947532846004115 Yes دانشگاه مفید قم مژگان غلامی mojgan.gholami68@gmail.com 10031947532846004116 10031947532846004116 No دانشگاه مفید قم