fa تخمین نرخ مؤثر مالیاتی در پایه های مشاغل و اشخاص حقوقی پژوهشي Research نرخ موثر مالیاتی به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های کارایی مالیاتی همواره یکی از مسائل مهم قابل پژوهش در این حوزه از اقتصاد بوده است. همچنین کارایی نظام مالیاتی نیز معمولاً به وسیله مقایسه دو جانبه هزینه وصول مالیات با سرمایه گذاری جانشین توسط "نرخ مؤثر مالیاتی" ارزیـابی می شود. که با بررسی و محاسبه علمی آن امکان افزایش عدالت مالیاتی و بررسی دقیق فشار مالیاتی بر مؤدیان فراهم می شود. نرخ مؤثر مالیاتی علاوه بر کاربردهای گسترده آن درتصمیمات اقتصادی و سیاست گذاری ها می تواند به عنوان ابزاری جهت هدایت سرمایه نیز استفاده شود. در این مقاله تلاش شده است تا با تخمین نرخ مؤثر مالیاتی در پایه های مشاغل و اشخاص حقوقی، میزان فشار مالیاتی بر مؤدیان این بخش مورد بررسی قرار گیرد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که نرخ مؤثر اشخاص حقوقی طی دوره 87-1380 صعودی بوده و از 083/6 در سال 1380 به 59/11 درصد در سال 1387 رسیده است در حالی که این نرخ در بخش مشاغل روند نزولی داشته و از 1/2 درصد تا 3/1 درصد طی دوره 86-1380 در نوسان بوده است. Effective tax rate is one of the most important tax efficiency criteria in tax literature. Moreover, tax system efficiency is usually measured by bilateral comparison between administrative costs and effective tax rate. By examination and estimation of effective tax rate, tax authorities are able to increase tax justice and investigate tax burden on taxpayers. Effective tax rate could be an instrument to direct capitals, as well as its wide using in policy-making and economic decisions. In present paper an attempt is made to estimate effective tax rate in business and corporate income tax. The results show that effective corporate tax rate had an increasing trend from 6.08 to 11.59 during 2001 to 2008 while effective business tax rate has been decreased by 2.1 to 1.3 between 2001 and 2007. نرخ مؤثر مالیاتی، پایه اشخاص حقوقی، پایه مشاغل، کارایی مالیاتی Effective tax rate, Corporate tax base, Business tax base, Tax efficiency 125 152 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-90&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Hasani محسن حسنی mohsen83021@gmail.com 1003194753284600462 1003194753284600462 Yes M.A. in Economics, Iranian National Tax Administration کارشناس ارشد توسعه اقتصادی، کارشناس گروه مطالعات اقتصادی، دفتر مطالعات و تحقیقات مالیاتی Saeedeh Shafiee سعیده شفیعی 2.sh1362@gmail.com 1003194753284600463 1003194753284600463 No M.S. in Energy Economics, Iranian National Tax Administration کارشناس ارشد اقتصاد انرژی، کارشناس گروه مطالعات اقتصادی، دفتر مطالعات و تحقیقات مالیاتی،