fa جایگاه ساده سازی در برنامه های اصلاح مالیاتی: تجربه جهانی و چالش های نظام مالیاتی ایران پژوهشي Research در دو دهه اخیر ساده سازی مالیات به یکی از ارکان اصلی برنامه های اصلاح مالیاتی در کشورهای مختلف بدل شده است. این امر نه تنها به دلیل اثراتی است که پیچیدگی روی هزینه های تمکین داوطلبانه مالیات دهندگان و فرار مالیاتی دارد بلکه در مورد سیستم مالیات بر درآمد این امر مانع بزرگی در برابر عدالت و کارایی قلمداد می شود و امری فراتر از هزینه های اداری و تمکین است. اگرچه بررسی ابعاد مختلف ساده سازی مالیات مستلزم انجام مطالعات گسترده ای می باشد با این حال در این مقاله که در نوع خود سرآغازی برای طرح این گونه مسائل در کشور می باشد تلاش شده است تا جنبه های مختلف برنامه های اصلاح مالیاتی، تجارب کشورهای مختلف در زمینه ساده سازی مالیات و تاثیرات آن در ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد و در نهایت توصیه های لازم برای اصلاح نظام مالیاتی کشور ارائه شود. بررسی ها نشان می دهد که پایین بودن نرخ تمکین مالیاتی،بالا بودن تعداد بخشنامه های صادره، ترکیب نامناسب درآمدهای مالیاتی و...از نشانه های اولیه و بدیهی پیچیده بودن سیستم مالیاتی کشور است و لذا یکی از چالشهای اساسی نظام مالیاتی کشور ساده سازی مالیات در مفهوم کلی و ساده سازی قوانین و مقررات مالیاتی در مفهوم محدود آن است که خود عزم و همکاری جدی سازمان امور مالیاتی و نهادهای قانونگذاری را می طلبد. In recent two decades, tax simplification has turned to be one essential component of tax reform plans in different countries. This is not only due to negative impacts complexity has on voluntary compliance costs resulting in tax evasion, but also due to the fact that it is a big barrier to tax fairness and efficiency (in case of income taxes) and as such, it is a factor far beyond administrative and compliance costs. Although a deeper understanding of various aspects of tax simplification requires more comprehensive investigations, this paper, which seems to be just a point of departure for putting such issues under discussion in Iran, aims at exploring different dimensions of tax simplification, reviewing different countries’ experience, and, in the end, offering some recommendations for reforming the Iranian tax system. Investigations show that a low compliance rate, a high volume of administrative circular directives, and an inappropriate combination of tax revenues do obviously indicate that the existing taxation system in Iran is quite complicated. Therefore, one of the essential challenges ahead of the Iranian taxation system can be tax simplification, in general, and tax laws simplification, in particular, which demands for a serious interaction between tax authority and legislating institutions. اصلاح مالیاتی، پیچیدگی، ساده سازی مالیات، تمکین مالیاتی Tax reform, complicatedness, tax simplification, tax compliance 157 184 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-107&slc_lang=fa&sid=1 Ayat Zayer آیت زایر 1003194753284600528 1003194753284600528 Yes M.A. in Economic Systems Planning; Head of Economic Research Group at Tax Research Department, INTA کارشناس ارشد برنامه ریزی سیستمهای اقتصادی و رئیس گروه دفتر مطالعات و تحقیقات مالیاتی