fa فرار مالیاتی در نظام مالیات بر ارزش افزوده: یک مدل نظری پژوهشي Research هدف از مقاله حاضر بیان نظری عوامل اقتصادی موثر بر شکل‌گیری و گسترش پدیده فرار مالیاتی در نظام مالیات بر ارزش افزوده است. براساس مدل ارائه شده چنین استنباط می شود که با افزایش پرداخت‌های هزینه‌ای مشمول مالیات بر ارزش افزوده، فرار مالیاتی افزایش می یابد و به عبارتی تمکین مالیاتی کاهش خواهد یافت. همچنین، افزایش در احتمال رسیدگی و کشف فرار مالیاتی و افزایش نرخ جریمه، برای مواردی که پرونده مالیاتی رسیدگی نمی‌شود، افزایش تمکین مالیاتی و در نتیجه کاهش فرار مالیاتی موجب ، خواهد شد. نتایج حاصل که از پشتوانه نظری برخوردار است، می‌تواند مسؤلین و مجریان نظام مالیات بر ارزش افزوده را در اتخاذ سیاست‌ها و انتخاب متغیر سیاستی در امر جلوگیری از فرار مالیاتی یاری رساند. This paper aims at presenting a theoretical explanation of economic factors involved in the emergence and development of tax evasion in the VAT system. According to the model proposed here, it is inferred that an increase in the cost payments subject to VAT will result in an increase of tax evasion or a decrease of tax compliance. Moreover, an increase in the probability of being caught or an increase in the sanction rate (as for cases where the tax files are not investigated) will result in an increase of tax compliance level and a result, in a decrease of tax evasion. The findings obtained, having supported theoretically, can help the Iranian VAT authorities in adopting a variety of appropriate policies to prevent tax evasion. مالیات، مالیات بر ارزش افزوده، تمکین مالیاتی، فرار مالیاتی، اجتناب مالیاتی، مدل فرار از مالیات بر ارزش افزوده Tax, VAT, tax compliance, tax evasion, tax avoidance, VAT evasion model 27 38 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-109&slc_lang=fa&sid=1 Yeganeh Mousavi Jahromi یگانه موسوی جهرمی 1003194753284600547 1003194753284600547 No Associate Professor of Economics at Payam-e Noor University, Central Organization دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه پیام نور (سازمان مرکزی) Farhad Tahmasebi Boldaji فرهاد طهماسبی بلداجی 1003194753284600548 1003194753284600548 No M.A. in Economics; VAT Deputy Office, INTA 2 کارشناس ارشد اقتصاد، دفتر طرح مالیات بر ارزش افزوده Narges Khaki نرگس خاکی 1003194753284600549 1003194753284600549 Yes M.A. in Economics- Payam-e Noor University, Central Organization کارشناس ارشد اقتصاد، کارشناس گروه پژوهشی تولید علم پژوهشکده آموزش باز و از راه دور دانشگاه پیام نور (سازمان مرکزی)