fa هزینه خسارات آلودگی هوا و ضرورت اجرای مالیات سبز پژوهشي Research مالیات های زیست محیطی به مثابه یکی از پایه های مهم مالیاتی، بر اساس نظریه پیگو با فرض" آلوده گر بایستی هزینه آلودگی را پرداخت کند" شکل گرفته اند. معرفی این نوع مالیات ها به عنوان یک ابزار سیاست مالی می تواند آثار تخصیصی به دنبال داشته باشد. سهم و نقش این نوع مالیات ها طی مراحل توسعه اقتصادی متفاوت بوده است به‌طوریکه در مرحله ما قبل صنعتی اهمیت آن نا چیزاست و به تدریج در مراحل توسعه صنعتی افزایش می یابد.در این مقاله آثار زیست محیطی آلاینده ها و تخمین هزینه های نهایی آنها مورد مطالعه قرار می گیرد. روش مورد بررسی Cost Control Method (متدولوژی کنترل هزینه) است. در این روش، هزینه نهایی کاهش یک واحد آلودگی به روش اقتصادسنجی و براساس تخمین تابع هزینه مورد محاسبه قرار گرفت. نتایج حاصله به صورت سه سناریوی کاهش آلودگی هوا و یک سناریوی کاهش آلودگی آب ارائه گردید. سناریوی اول هزینه نهایی کاهش آلودگی هوا با فرض تحقق هدف برنامه سوم، سناریوی دوم با فرض کاهش آلودگی در حد مجاز (استاندارد یورو 2000) و سناریوی سوم با فرض کاهش آلودگی تا حد صفر می باشد. با توجه به تخمین های تابع هزینه کنترل آلودگی، در سناریوی اول هزینه کاهش آلودگی در حد 2/0 درصد GDP برآورد گردید. در سناریوی دوم، هزینه آلودگی در حـــد 8/3 درصد GDP و 8/5 درصد GDP بدون بخش های نفت و کشاورزی برآورد گردید و در سناریوی سوم، نسبت هزینه کاهش آلودگی به GDP معادل 14 درصد می باشد. هزینه کنترل آلودگی(بر اساس قیمت های سال 1381) برای هر لیتر بنزین 1066.45 ریال، برای هر لیتر نفت گاز معادل 1620.42 ریال و برای هر لیتر نفت کوره 1692.75 ریال برآورد گردید. هزینه هر تن کاهش آلاینده های 2SO، 2NO و CO به ترتیب معادل 2/16، 6/42 و 14/3 میلیون ریال تخمین زده شد.آلاینده های 10PM، HC و 2CO نیز به ترتیب از هزینه ای معادل 6/2، 69/2 و 2/0 میلیون ریال برخوردار است. در بررسی اثربخشی افزایش قیمت ناشی از انتقال هزینه آلودگی بر مصرف، از ابزار قیمتی نمی توان به عنوان ابزار اصلی کنترل آلودگی استفاده نمود و در سطوح قیمت های فعلی، کشش پذیری قیمت (بنزین) پایین تر از واحد است. Environmental taxes, as one of important tax categories, are based on Pigou's theoretical assumption that "any polluter must pay for the cost of his polluting activity". The introduction of this tax category, as a fiscal policy-making instrument, can have allocation implications. The roles and shares attributed to this tax category have differently been interpreted within various economic development stages so as to say that in the pre-industrial era, it was not considered to be so important while during industrial development stages it attained significance gradually. In this paper, the environmental impacts of polluters and their marginal costs have been studied. The Cost Control Method has been used wherein the marginal cost of a polluting unit has been measured econometrically on the basis of estimating the cost function thereof. The results obtained have been presented in the forms of three scenarios for air pollution decrease and one scenario for water pollution decrease. The first scenario includes the marginal cost of air pollution decrease assuming the realization of the objectives stipulated in the Third Development Plan the second scenario assumes the realization of the pollution decrease down to allowed levels (Euro 2000 Standard) and the third scenario assumes the pollution decrease down to zero degree. According to estimated pollution cost control functions, the pollution cost has been estimated as 0.2% of GDP in the first scenario, 3.8% of GDP (5.8% of GDP excluding oil and agriculture sectors) in the second scenario, and 14% of GDP in the third scenario. The pollution control costs (at prices of the year 1381/2000) have been estimated respectively as equal to Rls 1066.45 for one liter of gas, Rls 1620.42 for one liter of gas oil, and Rls 1692.75 for one liter of mazut. Costs of 1 tone of decrease in the levels of polluting materials SO2, NO2, and CO have been estimated as being equal to Rls 16.2 million, Rls 2.69 million, and Rls 0.2 million respectively. It has been concluded that in investigating the impacts of price increases resulted from pollution cost transfer on the consumption levels, it is not possible to use the price instrument as the main tool of controlling pollution, and that at current price levels, the elasticity of the gas price is lower than one. مالیات های زیست محیطی، هزینه های آلودگی، روش کنترل هزینه Environmental taxes, pollution costs, Cost Control Method 199 234 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-128&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Asadi مرتضی اسدی 1003194753284600614 1003194753284600614 Yes Assistant Professor of Economics at the School of Economic Sciences, Tehran استادیار اقتصاد دانشکده علوم اقتصادی