Journal of Tax Research

other حجم اقتصاد زیرزمینی و فرار مالیاتی در ایران: تحلیلی در چارچوب روش تعادل عمومی پویا (DGE)، تابع تقاضای پول (CDA) و شاخص چندگانه-علل چندگانه (MIMIC) size of the underground economy and tax evasion in Iran: DGE, CDA and MIMIC approach مدیریتی Management پژوهشي Research در این پژوهش حجم اقتصاد زیرزمینی و فرار مالیاتی در ایران، با استفاده از دادههای سری زمانی 1357 تا 1400 و با سه روش پرکاربرد شاخص چندگانه-علل چندگانه (MIMIC)، تابع تقاضای پول تانزی (CDA) و مدل تعادل عمومی پویا (DGE) برآورد شده است. بر اساس نتایج، میانگین نیروهای محرک فرار مالیاتی به دست آمده با استفاده از مدل شاخص چندگانه-علل چندگانه نشان می‌دهد که نسبت فرار مالیاتی به مالیات وصولی به طور میانگین در طول دوره مورد بررسی برابر با 29 درصد می‌باشد. همچنین، نتایج به دست آمده از مدل تقاضای پول تانزی و رویکرد DGE نشان داد میانگین نسبت فرار مالیاتی به مالیات وصولی در طول دوره مورد بررسی به ترتیب برابر با 36 و 34 درصد می باشد. این یافته‌ها ضرورت اتخاذ اقدامات جامع برای رسیدگی به پدیده فرار مالیاتی و تأثیر مخرب آن بر اقتصاد را مورد تاکید قرار میدهد. استفاده از چنین یافته هایی برای سیاست گذاران برای توسعه سیاست های هدفمند مالیاتی در ایران ضروری است.   In this research, the driving forces of tax evasion in Iran have been compared using time series data from 1357 to 1400 from three different methods. One of these methods is the multiple-indicators-multiple-causes MIMIC approach based on structural equation model estimation. Another model is based on Tanzi's CDA and vector error correction model (VECM). The last one is based on a dynamic general equilibrium (DGE). Based on the calculation results, the driving forces of tax evasion obtained using the MIMIC show that the ratio of tax evasion to tax collection is 29% on average during the period under review. Also, according to the Tanzi's money demand model, the ratio of tax evasion to tax collection is 36% on average during the period under review. Based on the DGE, the ratio of tax evasion to tax collection is 34%. These findings emphasize the pressing need for comprehensive measures to address tax evasion and its detrimental impact on the economy. Without a clear understanding of the underground economy and accurate assessments of tax evasion, effective corrective measures and appropriate strategies cannot be implemented. Therefore, it is imperative for policymakers to utilize such estimations and findings to develop targeted interventions and policies aimed at curbing tax evasion and reinforcing tax structures in Iran. We find that the structural validity of the MIMIC for measuring trends in the shadow economy is nearly similar to the DGE and CDA. This similarity removes the skepticism that some previous literature had towards these methods.   : فرار مالیاتی, تقاضای پول تانزی, اقتصاد زیرزمینی, تعادل عمومی پویا, MIMIC. Tax evasion, CDA model, MIMIC approach, DGE Model, Underground economy. 103 127 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1909-8&slc_lang=other&sid=1 Mohamad Barzegari محمد برزگری mba9090@iran.ir 100319475328460010432 100319475328460010432 Yes Ashkan Harati اشکان هراتی ashkan_tax@yahoo.com 100319475328460010433 100319475328460010433 No Roya Behboudi رویا بهبودی r.behboodi@tax.gov.ir 100319475328460010434 100319475328460010434 No Fereshteh Hajmohamadi فرشته حاج‌محمدی f.hajmohamadi51@chmail.ir 100319475328460010435 100319475328460010435 No Nasim Babaee نسیم بابائی nasim.babaee97@iran.ir 100319475328460010436 100319475328460010436 No