fa مالیات و مشوق مالیاتی در گردونه عدالت اجتماعی پژوهشي Research بررسی ها نشان می دهد نظام مالیاتی کشور یکی از معدودترین نظامهایی است که در آن تمامی اشکال مختلف مشوق مالیاتی به طیف وسیعی از مخاطبان اعطاء می شود. در این میان تعطیلی مالیاتی و یا به تعبیر عام تر معافیت کامل از پرداخت مالیات در بسیاری از بخشها و فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی از شایع ترین و گسترده ترین شکل مشوق ها در کشور است. در حالی که ادبیات موجود و مطالعات تجربی نشان می دهند که این نوع مشوق از بی‌اثرترین و در عین حال پرهزینه ترین مشوق های مالیاتی بشمار می آید. فرض بر این است که عدالت به معنای دادن حق به صاحب آن (ذی حق) است. عدالت اجتماعی نیز از برآیند رعایت حقوق متقابل افراد و دولت بدست می‌آید. یکی از حقوق مالی دولت اسلامی درآمد مالیات رسمی است. ملاک تمام عیار این نوع حق دقیقاً مصلحت سنجی است. از این رو بین مفهوم عدالت اجتماعی و مصلحت سنجی در مورد سیاست‌های مالیاتی از قبیل تعیین پایه‌های مالیاتی، نرخ مالیات، معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی رابطه منطقی - واقعی برقرار می شود. بنابر اصل حاکم عدالت، به طور کلی اعمال مشوق‌های مالیاتی (ترجیحات و معافیت های مالیاتی به منظور تشویق اهداف خاص اقتصادی و اجتماعی) را باید کاهش داد. در صورت ضرورت استفاده از مشوق مالیاتی جهت سرمایه‌گذاری و جذب آن، لازم است تأثیر این مشوق‌ها و معافیت‌ها احراز شود. چنانچه مشوق ممزوج با خود مالیات در نظر گرفته شود، انتظار می‌رود علاوه بر تأمین هدف استفاده از تشویق مالیاتی؛ از کارائی بیشتری برخوردار باشد. روند گسترش ظرفیت‌های مالیاتی و تک نرخی شدن مالیات و پایه مالیاتی نیز شیوه دیگری در تشویق مالیاتی توأم با عدالت و افزایش درآمد مالیاتی محسوب می‌شود. The studies show that tax system is one of a few systems in which most of the taxpayers are given a range of incentives. Among these incentives, tax holiday which is commonly known as complete tax exemption in many economic and cultural sectors' activities is also the most widespread and the commonest type of incentives in the country. The present literature and empirical studies show that this kind of incentive is not only the most inert but also the most costly incentives. It is assumed that justice means giving right to its owner (rightful). Social justice is achieved through a mutual observance of individuals' and state's rights. One of the financial rights of the Islamic governments is official tax income as its main revenue. The full-fledged criteria of this right is exactly interest assessment, so there is a real and logical relationship between social justice and interest assessment on tax policies such as tax bases, tax rates, tax exemption and incentives. If it necessitates using tax incentives to attract investment, it will be necessary to establish the effect of these incentives and exemptions. If tax incentives are included in tax itself, it is expected that in addition to meeting its objectives, has more efficiency. Another type of tax incentives which is accompanied with justice and tax revenue increase is expanding tax capacities and applying single tax rate. مالیات، مشوق مالیاتی، عدالت اجتماعی، کارائی، فقه اسلامی و سرمایه‌گذاری Tax, Tax Incentive, Social Justice, Efficiency, Islamic Feqh (jurisdiction) and Investment 153 182 http://taxjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-1-52&slc_lang=fa&sid=1 Hasanagha Nazari حسن‌آقا نظری 1003194753284600271 1003194753284600271 Yes - Faculty Member of Hawzeh and Daneshgah Research Institute عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه Allahmohammad Aghaee اله محمد آقایی 1003194753284600272 1003194753284600272 No M.A. in economics کارشناس ارشد اقتصاد Seyyed Hamid Joshaghaneenaeeni سیدحمید جوشقانی نائینی mirsadry@gmail.com 1003194753284600273 1003194753284600273 No M.A. in Imam Khomeini Institute for Education and Research کارشناس ارشد موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی