دوره 33، شماره 67 - ( 1404 )
جلد 33 شماره 67 صفحات 116-74 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
dadashi I, omidi V. Investigating the effect of sanctions on government tax revenues using NARDL approach. J Tax Res 2025; 33 (67) :74-116
URL: http://taxjournal.ir/article-1-2450-fa.html
URL: http://taxjournal.ir/article-1-2450-fa.html
داداشی ایمان، امیدی وجید. بررسی اثر تحریمها بر درآمدهای مالیاتی دولت با استفاده از رویکرد NARDL. پژوهشنامه مالیات. 1404; 33 (67) :74-116
ایمان داداشی1 
، وجید امیدی*2
، وجید امیدی*2
1- دانشگاه قم
2- دانشگاه قم ،V.omidi@qom.ac.ir
2- دانشگاه قم ،
چکیده: (27 مشاهده)
در صورتی که تحریمهای بینالمللی به صورت گسترده و مداوم اعمال شوند، میتوانند تاثیرات عمدهای بر اقتصاد کشور موردنظر داشته باشند. کشور ما در سالهای اخیر، همواره به بهانههای واهی با انواع تحریمهای ظالمانه روبرو بوده است. انتظار میرود که با اثرگذاری تحریمها بر تولید ناخالص داخلی و بروز آثار منفی آن در بخشهای مختلف اقتصادی شامل تولید و خدمات، میزان درآمدهای دولت از طریق وصول مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم در بخش واقعی اقتصاد، تحت تاثیر قرار گیرد. در پژوهش حاضر براساس دادههای فصلی در بازه زمانی 1379 تا 1399 و مبتنی بر رویکرد NARDL تاثیر شدت تحریمهای اعمالشده بر درآمدهای مالیاتی دولت در دو سطح مالیات بر درآمد شرکتها و مالیات کل مورد بررسی قرار گرفته است. یافتهها نشان داد که در بلندمدت، افزایش شدت تحریم موجب کاهش مالیات کل و مالیات بر درآمد شرکتها میشود. با این تفاوت که اثر آن بر درآمد حاصل از مالیات بر شرکتها بیشتر بوده است. در حالتی که شدت تحریمها روند کاهشی داشته باشد، نتایج بیانگر مثبت و معنیدار بودن ضریب در سطح اطمینان 90 درصد برای مالیات شرکتها و بیمعنایی ضریب برای مالیات کل است؛ که نشان دهنده شکننده بودن انتظار افزایش مالیات در زمان کاهش شدت تحریمهاست. نتایج کوتاهمدت اما نتیجه متفاوتی به همراه داشته و افزایش تحریم، موجب افزایش مالیات کل و مالیات بر درآمد شرکتها شده است.
فهرست منابع
1. آوریده، مالک، باقری دولت آبادی، علی، حسینی، سیدعقیل و دهبانی پور، رضا. (1402). مقایسه تأثیر تحریمهای ایالات متحده علیه ج. ا. ایران و ونزوئلا در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ و تأثیرات اقتصادی آن. مطالعات اقتصاد سیاسی بین الملل، (1)6، 353-321.
2. پارسا، امیدعلی، مهرکام، مهرداد و حصنی مقدم، فاطمه. (1399). تأثیر تحریم های اقتصادی و ارتباطات سیاسی با تأکید بر درآمدها و شکاف مالیاتی: آزمون تئوری اقتصاد سیاسی. پژوهشنامه مالیات، (۴۸)28، 108-83.
3. جعفری صمیمی، احمد و رئیسی، زینب. (1396). تأثیر غیر خطی شاخص توسعه انسانی بر پایداری اقتصادی در کشورهای توسعهیافته. مدلسازی اقتصادسنجی، (3)2، 98-65.
4. جمشیدی، محسن، حیدری، نصرت الله و فلاحی، سارا. (1403). رویکرد اقتصاد سیاسی به الگوی مواجههی جمهوری اسلامی ایران با سازمان بریکس. مطالعات اقتصاد سیاسی بینالملل، (1)7، 149-136.
5. دژپسند، فرهاد. (1398). تحریمها؛ فرصت طلایی برای بهرهمندی از ظرفیت بالقوه مالیات است. خبرگزاری مهر. https://www.mehrnews.com/news/4660574.
6. ضیائی بیگدلی، محمدتقی، غلامی، الهام و طهماسبی بلداجی، فرهاد. (1392). بررسی اثر تحریمهای اقتصادی بر تجارت ایران: کاربردی از مدل جاذبه. پژوهشنامه اقتصادی، (13)48، 119-109.
7. عربی، مهدی، تقوی، مهدی، رویایی، رمضانعلی و بنی مهد، بهمن. (1396). پیامدهای مالی تشدید تحریمهای اقتصادی بر مربوطبودن اطلاعات صورت های مالی. دانش حسابداری مالی، (2)4. 52-27.
8. قادری، جعفر و ایزدی، بهنام. (1393). نقش تحریم در اثربخشی مالیات کل بر پسانداز خارجی: مطالعه موردی ایران، دومین کنفرانس بینالمللی اقتصاد در شرایط تحریم، بابلسر. https://civilica.com/doc/309483
9. کشاورز حداد، غلامرضا، ابونوری، اسمعیل و جهانی، طاهره. (1399). نااطمینانی درآمد نفت، تحریمها و نوسانات متغیرهای اقتصادکلان. پژوهشهای اقتصادی ایران، (82)25، 42-1.
10. منگورکردستانی، حسن. (1396). اثر تعدیلگر تولید ناخالص داخلی در ارتباط بین تحریم و درآمدهای مالیاتی در ایران. کنفرانس بینالمللی پژوهشهای نوین در مدیریت و اقتصاد، مشهد. https://civilica.com/doc/699266
11. منصوری، مونا، خضری، محمد، زندی، فاطمه و صفوی، بیژن. (1403). تاثیر نوسانات نرخ ارز و تحریمهای اقتصادی بر درآمد مالیاتی در ایران. اقتصاد مالی، (4)18، 198-177.
12. موسوی جهرمی، یگانه، مهرآرا، محسن و توتونچی ملکی، سعید. (1399). ارزیابی عوامل مؤثر بر درآمدهای مالیاتی در اقتصاد ایران با رویکرد مدلهای میانگینگیری پویا (TVP DMA). پژوهشنامه مالیات، (44)27، 100-71.
13. References
14. Arabi, M., Taghavi, M., Royaei, R., & Banimahd, B. (2017). Financial Consequences of Intensified Economic Sanctions on the Relevance of Financial Statements. Financial Accounting Knowledge, 4(2), 27-52. [In Persian]
15. Avaredeh, M., Bagheri Dolatabadi, A., Hosseini, S. A., & Dehbanipour, R. (2023). Comparing the Impact of U.S. Sanctions Against the I.R. of Iran and Venezuela During Donald Trump's Presidency and Their Economic Effects. International Political Economy Studies, 6(1), 321-353. [In Persian]
16. Chang, B. H., Sharif, A., Aman, A., Suki, N. M., Salman, A., & Khan, S. A. R. (2020). The Asymmetric Effects of Oil Price on Sectoral Islamic Stocks: New Evidence from Quantile-on-Quantile Regression Approach. Resources Policy, 65, 101571. [DOI:10.1016/j.resourpol.2019.101571]
17. Dezhpasand, F. (2019). Sanctions Are a Golden Opportunity to Utilize the Potential of Taxation. Mehr News Agency. Retrieved from https://www.mehrnews.com/news/4660574 [In Persian]
18. Devarjan, S., & Mottaghi, L. (2015). Economic Implications of Lifting Sanctions on Iran. Middle East and North Africa Quarterly Economic Brief, World Bank. MENA Quarterly Economic Brief. issue no. 5. 10.1596/978-1-4648-0702-2. [DOI:10.1596/978-1-4648-0702-2]
19. Dwivedi, D. N. (2010). The Supply Side Economics is the Most Recent Macroeconomic Thought. Macroeconomics, 3, 372-389.
20. Ghaderi, J., & Izadi, B. (2014). The Role of Sanctions in the Effectiveness of Total Tax on Foreign Savings: A Case Study of Iran. Second International Conference on Economics under Sanctions, Babolsar. Retrieved from https://civilica.com/doc/309483 [In Persian]
21. Goodwin, N., Harris, J. M., Nelson, J. N., Roach, B., & Torras, M. (2015). Principles of Economics in Context (1st ed.). Routledge. [DOI:10.4324/9781315701547]
22. Haidar, J. I. (2017). Sanctions and Exports Deflection: Evidence from Iran. Economic Policy, 32(90), 319-355. [DOI:10.1093/epolic/eix002]
23. Jafari Samimi, A., & Raeisi, Z. (2017). The Nonlinear Impact of the Human Development Index on Economic Sustainability in Developed Countries. Econometric Modeling, 2(3), 65-98. [In Persian]
24. Jamshidi, M., Heidari, N., & Fallahi, S. (2024). A Political Economy Approach to the Islamic Republic of Iran's Engagement Model with the BRICS Organization. International Political Economy Studies, 7(1), 136-149. [In Persian]
25. Jiang, H., Yuanyuan, H., Honghui, Z., & Donghua, Z. (2019). Benefits of Downward Earnings Management and Political Connection: Evidence from Government Subsidy and Market Pricing. International Journal of Accounting. https://www.elsevier.com/locate/intacc [DOI:10.1016/j.intacc.2018.11.001]
26. Keshavarz Hadad, G., Abounoori, E., & Jahani, T. (2020). Oil Revenue Uncertainty, Sanctions, and Macroeconomic Variable Fluctuations. Iranian Economic Research, 25(82), 1-42. [In Persian]
27. Laudati, D., & Pesaran, M. H. (2023). Identifying the Effects of Sanctions on the Iranian Economy Using Newspaper Coverage. Journal of Applied Econometrics, 38(3), 271-294. [DOI:10.1002/jae.2947]
28. Mangour Kordestani, H. (2017). The Moderating Effect of GDP on the Relationship between Sanctions and Tax Revenues in Iran. International Conference on Modern Research in Management and Economics, Mashhad. Retrieved from https://civilica.com/doc/699266 [In Persian]
29. Mansouri, M., Khezri, M., Zandi, F., & Safavi, B. (2024). The Impact of Exchange Rate Fluctuations and Economic Sanctions on Tax Revenue in Iran. Financial Economics, 18(4), 177-198. [In Persian]
30. Mousavi Jahromi, Y., Mehraara, M., & Toutounchi Maleki, S. (2020). Evaluating Factors Affecting Tax Revenues in Iran's Economy Using Dynamic Model Averaging (TVP DMA) Approach. Tax Research Journal, 27(44), 71-100. [In Persian] [DOI:10.29252/taxjournal.27.44.71]
31. Neuenkirch, M., & Neumeier, F. (2015). The Impact of UN and US Economic Sanctions on GDP Growth. European Journal of Political Economy, 40, 110-125. [DOI:10.1016/j.ejpoleco.2015.09.001]
32. Nuru, N. Y. (2025). How Important are Commodity Terms of Trade Shocks in Explaining Government Tax Revenue Fluctuations? Evidence from Ethiopia. Global Journal of Emerging Market Economies, 17(1), 137-152. [DOI:10.1177/09749101241276394]
33. Obi, P., & Ogbeide, G. C. (2022). The Mediating Effects of Implied Volatility and Exchange Rate on the US Tourism-Growth Nexus. Journal of Risk and Financial Management, 15(3), 112-136. [DOI:10.3390/jrfm15030112]
34. Parsa, O. A., Mehrakam, M., & Hasni Moghaddam, F. (2020). The Impact of Economic Sanctions and Political Relations with an Emphasis on Revenues and Tax Gaps: Testing Political Economy Theory. Tax Research Journal, 28(48), 83-108. [In Persian]
35. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326. [DOI:10.1002/jae.616]
36. Ristić Cakić, M., Kalaš, B., Đurović Todorović, J., & Đorđević, M. (2025). Economic Drivers of Tax Revenue: Insights from European Economies. Post-Communist Economies, 1(17), 175-196. [DOI:10.1080/14631377.2025.2461929]
37. Schorderet, Y. (2001). Revisiting Okun's Law: A Hysteretic Perspective. University of California, San Diego.
38. Schorderet, Y. (2003). Asymmetric Cointegration. Université de Genève.
39. Shirazi, H., Azarbaiejani, K., & Sameti, M. (2016). The Effect of Economic Sanctions on Iran's Export. Iranian Economic Review, 20(1), 111-124.
40. Shin, Y., Yu, B., & Greenwood-Nimmo, M. (2014). Modelling Asymmetric Cointegration and Dynamic Multipliers in a Nonlinear ARDL Framework. In Festschrift in honor of Peter Schmidt (pp. 281-314). [DOI:10.1007/978-1-4899-8008-3_9]
41. Sim, N., & Zhou, H. (2015). Oil Prices, US Stock Return, and the Dependence between Their Quantiles. Journal of Banking & Finance, 55, 1-8. [DOI:10.1016/j.jbankfin.2015.01.013]
42. Ziaei Bigdeli, M. T., Gholami, E., & Tahmasbi Baldaji, F. (2013). Examining the Effect of Economic Sanctions on Iran's Trade: An Application of the Gravity Model. Economic Research Journal, 48(13), 109-119. [In Persian]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| ./files/site1/images/%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%85_%D9%86%D9%88%D8%B1.pngبازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
