دوره 33، شماره 68 - ( 1404 )
جلد 33 شماره 68 صفحات 66-39 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Sadr Ara M, Mahfoozi G, Omrani H. Explaining the paradoxical relationship between supervision and efficiency: A study of the impact of institutional controls on the increase in discretionary taxes in Iran. J Tax Res 2026; 33 (68) :39-66
URL: http://taxjournal.ir/article-1-2488-fa.html
URL: http://taxjournal.ir/article-1-2488-fa.html
صدرآرا مهرداد، محفوظی غلامرضا، عمرانی حامد. تبیین رابطه پارادوکسیکال نظارت و کارایی: ارزیابی تأثیر کنترلهای نهادی بر افزایش مالیاتهای تشخیصی در ایران. پژوهشنامه مالیات. 1404; 33 (68) :39-66
مهرداد صدرآرا*1 
، غلامرضا محفوظی2 ، حامد عمرانی3
، غلامرضا محفوظی2 ، حامد عمرانی3
1- دانشگاه گیلان ، Mehrdadsadrara@guilan.ac.ir
2- دانشگاه گیلان
3- دانشگاه خوارزمی
2- دانشگاه گیلان
3- دانشگاه خوارزمی
چکیده: (142 مشاهده)
نظارت نهادهای نظارتی بر عملکرد ماموران مالیاتی میتواند موجب اتخاذ روشهای محتاطانهای توسط ماموران مالیاتی در تشخیص مالیات گردیده و نتیجه آن میتواند به ارجاع مکرر پروندههای مالیاتی به هیاتهای حل اختلاف مالیاتی، طولانی شدن روند قطعیت مالیات، نارضایتی مودیان و عدم تحقق به موقع درآمدهای مالیاتی دولت منجر گردد. لذا هدف پژوهش حاضر، شناسایی عواملی است که با توجه به نظارت نهادهای نظارتی بر عملکرد ماموران مالیاتی، موجب افزایش مالیات تشخیصی میگردد. ابزار جمع آوری دادهها، پرسشنامهای متشکل از 20 سوال بسته است که روایی محتوای آن با نظر اساتید و خبرگان و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفته است. نمونه انتخابی پژوهش را 261 نفر از ماموران مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور و ادارات کل امور مالیاتی سطح استان ها، تشکیل دادهاند. جهت بررسی فرضیههای پژوهش نیز از آزمون T یک جامعه استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که در اثر ابهام در قوانین مالیاتی، عدم شفافیت بخشنامهها و دستورالعملها، نبود بانک جامع فعالیتهای اقتصادی مؤدیان، محدودیت زمانی برای صدور برگ تشخیص و عدم تخصص کافی ماموران مالیاتی، نظارت نهادهای نظارتی بر عملکرد ماموران مالیاتی موجب افزایش مالیات تشخیصی میگردد. در تحقیقاتی که پیش از این در حوزه مالیاتی صورت پذیرفته، عمدتا اختلاف بین درآمد ابرازی و درآمد تشخیصی و قطعی توسط اداره مالیاتی مورد بررسی قرار گرفته است. اما پژوهش حاضر ضمن بهرهگیری از دستاوردهای تحقیقات قبلی، به شناسایی عواملی که با توجه به نظارت نهادهای نظارتی بر عملکرد ماموران مالیاتی، موجب افزایش مالیات تشخیصی و ایجاد این اختلاف شدهاند، پرداخته است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
حسابداری
دریافت: 1404/1/24 | پذیرش: 1404/8/25 | انتشار: 1404/12/10
دریافت: 1404/1/24 | پذیرش: 1404/8/25 | انتشار: 1404/12/10
فهرست منابع
1. احدیان، فاطمه. (1379). بررسی رابطه بین سود مشمول مالیات ارائه شده توسط شرکتها و سود قطعی تشخیص داده شده توسط ممیز مالیاتی. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
2. پورزمانی، زهرا و شمس جامخانه، ابوالقاسم. (1388). بررسي دلايل اختلاف بين درآمد مشمول ماليات ابرازي شركتهاي بازرگاني و درآمد مشمول ماليات تشخيصي توسط واحدهاي مالياتي (مطالعه موردي اداره كل امور مالياتي غرب تهران). پژوهشنامه مالیات، 17(5)، 26-9.
3. رحمانی، علی. ملانظری، مهناز و اربابی بهار، زهرا. (1394). بررسی رابطۀ تفاوت مالیات تشخیصی و مالیات ابرازی با اجتناب از پرداخت مالیات. پژوهشنامه مالیات، ۲۳(۲۵)، 89-71.
4. رسولی، محمد امین. (1392). بررسی علل اختلاف برآورد مالیات بر درآمد شرکتهای استان سیستان و بلوچستان بر مبنای ماده272 قانون مالیاتهای مستقیم از دیدگاه ذینفعان طی سالهای 1384 لغایت 1390. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
5. شمس زاده، باقر و ذکوری، وجیه اله. (1387). شناسايي علل اختلاف بين سود مشمول ماليات ابرازي و سود مشمول ماليات قطعي اشخاص حقوقي، پژوهشنامه مالیات، ۱۶(۲)، 136-107.
6. صدرآرا، مهرداد و طاهری بازخانه، صالح. (1403). کاربرد تبدیل موجک در کشف پویاییهای رابطه علی میان نااطمینانی سیاست اقتصادی و قیمت سهام. سیاستگذاری اقتصادی، ۱۶(32)، ۱-۲۵.
7. صدرآرا، مهرداد. (1402). تئوریهای حسابداری: با درآمدی بر فلسفه علم. چاپ دوم، انتشارات ترمه.
8. طالبنیا، قدرت اله و موثق، رحمان. (1390). علل عمده وجود اختلاف بین سود ابرازی و سود مشمول مالیات قطعی شده اشخاص حقوقی. پژوهشهای حسابداری مالی و حسابرسی، 3(11)، 154-133.
9. فضل زاده، علیرضا و نجفی، نبی. (1391). بررسی تفاوت درآمد مشمول مالیات طبق گزارش حسابرسی مالیاتی و درآمد مشمول مالیات تشخیصی اداره امور مالیاتی. پژوهشنامه مالیات، ۲۱(۱۸)، 76-56.
10. موسوی، سید یحیی و ابراهیمی کرهرودی، احمد. (1397). بررسی مشکلات و چالشهای نظام دادرسی مالیاتی ایران. پژوهشنامه مالیات، 26(37)، 73-98.
11. ناظمی، امین و پورعنقا، محمدرضا. (1397). بررسی نقش نظارتی هیأت مدیره در اجتناب مالیاتی شرکتهای خانوادگی پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران. بررسیهای حسابداری، 5(18)، 83-106.
12. نیکی اسکویی، کامران. اسداله زاده، بالی و زمانیان، محبوبه. (1388). بررسی نقش مالیات در توضیح نوسانات کسری بودجه. پژوهشنامه مالیات، 17(5)، 68-39.
13. References
14. Ahadian, F. (2000). Investigating the relationship between taxable profits presented by companies and the definite profits determined by the tax auditor [Master's thesis]. University of Tehran [In Persian].
15. Allingham, M. G., & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: A theoretical analysis. Journal of Public Economics, 1(3), 323-338.
https://doi.org/10.1016/0047-2727(72)90010-2 [DOI:10.1016/0047-2727(72)90010-2.]
16. Alm, J. (2019). What motivates tax compliance? Journal of Economic Surveys, 33(2), 353-388.
https://doi.org/10.1111/joes.12272 [DOI:10.1111/joes.12272.]
17. Alm, J., & Torgler, B. (2006). Culture differences and tax morale in Europe and the USA. Journal of Economic Psychology, 27(2), 224-246.
https://doi.org/10.1016/j.joep.2005.09.002 [DOI:10.1016/j.joep.2005.09.002.]
18. Amponsah, S., & Kofi, O. A. (2017). Socio-demographics of Tax Stamp Compliance in Upper Denkyira East Municipal and Upper Denkyira West District in Ghana. International Journal of Law and Management, 59(6), 1315-1330. [DOI:10.1108/IJLMA-10-2016-0092]
19. Balakrishnan, K., Blouin, J., & Guay, W. (2018). Tax Aggressiveness and Corporate Transparency. The Accounting Review, In-Press. [DOI:10.2308/accr-52130]
20. Besley, T., Jensen, A., & Persson, T. (2020). Norms, enforcement, and tax evasion. NBER Working Paper No. 25575. https://www.nber.org/papers/w25575. [DOI:10.3386/w25575]
21. Brizi, A., Giacomantonio, M., Schumpe, B. M., & Mannetti, L. (2015). Intention to Pay Taxes or to Avoid Them: The Impact of Social Value Orientation. Journal of Economic Psychology, 50, 22-31. [DOI:10.1016/j.joep.2015.06.005]
22. Colson, G., & Menapace, L. (2012). Multiple receptor ambient monitoring and firm compliance with environmental taxes under budget and target driven regulatory missions. Journal of Environmental Economics and Management, 64, 390-401. [DOI:10.1016/j.jeem.2012.03.002]
23. Fadlzadeh, A. and Najafi, N. (2012). Studying the difference between taxable income according to the tax audit report and the tax administration's tax assessment. Taxation Research, 21(18), 56-76 [In Persian].
24. Gangl, K., Pfabigan, D., Lamm, C., Kirchler, E., & Hofmann, E. (2017). Coercive and legitimate authority impact tax honesty: evidence from behavioral and ERP experiments. Soc Cogn Affect Neurosci, 12(7), 1108-1117. [DOI:10.1093/scan/nsx029]
25. Hanlon, M., Hoopes, J., & Shroff, N. (2014). The Effect of Tax Authority Monitoring and Enforcement on Financial Reporting Quality. The Journal of the American Taxation Association, 36(2), 137-170. [DOI:10.2308/atax-50820]
26. Hauptman, L. Žmuk, B, & Dečman, N. (2024). Tax governance in compliance: The role of motivational postures and behavioral intentions. Problems & perspectives in management, 22(1), 500-513. doi: 10.21511/ppm.22(1).2024.40. [DOI:10.21511/ppm.22(1).2024.40]
27. IMF. (2021). Tax administration and compliance: Evidence from developing countries. IMF Working Paper WP/21/45. https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2021/03/12/Tax-Administration-and-Compliance-Evidence-from-Developing-Countries-50168
28. Mousavi, S. Y. & Ebrahimi Korehroudi, A. (2018). A study of the problems and challenges of the Iranian tax litigation system. Tax Research Journal, 26(37), 73-98 [In Persian].
29. Nazemi, A. & Pourangha, M. R. (2018). A study of the supervisory role of the board of directors in tax avoidance of family companies listed on the Tehran Stock Exchange. Accounting Studies, 5(18), 83-106 [In Persian].
30. Neisser, C. (2018). The Elasticity of Taxable Income: A Meta-Regression Analysis. IZA Discussion Papers, No. 11958, Institute of Labor Economics (IZA), Bonn. [DOI:10.2139/ssrn.3301710]
31. Niki Oskouei, K., Asadolleh Zadeh Bali, M. R. & Zamanian, M. (2009). A study of the role of taxes in explaining budget deficit fluctuations. Tax Research Journal, 17(5), 68-39 [In Persian].
32. Pourzamani, Z. & Shams Jamkhaneh, A. (2010). Investigating the reasons for the difference between declared taxable income of commercial companies and taxable income assessed by tax units (case study of the General Taxation Office of West Tehran). Tax Research Journal, 17(5), 9-26 [In Persian].
33. Rahmani, A. Mullanazari, M. & Arbabi Bahar, Z. (2015). Investigating the relationship between the difference in assessed tax and declared tax with tax evasion. Tax Research Journal, 23(25), 71-89 [In Persian].
34. Rasouli, M. A. (2013). Investigating the reasons for the difference in the estimated income tax of companies in Sistan and Baluchestan Province based on Article 272 of the Direct Tax Law from the perspective of stakeholders during the years 2005 to 2011 [Master's thesis]. University of Sistan and Baluchestan [In Persian].
35. Rossing, C. P. (2013). Tax strategy control: The case of transfer pricing tax risk management. Management Accounting Research, 24(2), 175-194. [DOI:10.1016/j.mar.2013.04.008]
36. SadrAra, M. (2024). Accounting theories: with an introduction to the philosophy of science, second edition, Termeh Publications.
37. SadrAra, M., & Taheri Bazkhaneh, S. (2024). Application of wavelet transform in discovering the dynamics of the causal relationship between economic policy uncertainty and stock prices. Economic Policy, 16 (32), 1-25 [In Persian].
38. Shamszadeh, B. & Zakuri, V. A. (2008). Identifying the reasons for the difference between declared taxable profit and taxable profit of legal entities. Tax Research Journal, 16(2), 136-107 [In Persian].
39. Talebnia, Gh. and Movasagh, R. (2011). The main causes of the difference between declared profit and determined taxable profit of legal entities. Financial Accounting and Auditing Research, 3(11), 154-133 [In Persian].
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| ./files/site1/images/%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%85_%D9%86%D9%88%D8%B1.pngبازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
