محسن شوریده*1 
، محمد نعمتی2 ، مهدی فدائی3
، محمد نعمتی2 ، مهدی فدائی3
1- دانشگاه امام صادق (ع) ، M.Shoorideh@isu.ac.ir
2- دانشگاه امام صادق (ع)
3- موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی
2- دانشگاه امام صادق (ع)
3- موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی
چکیده: (292 مشاهده)
مقابله با فرار مالیاتی و اصلاح معافیتهای مالیاتی یکی از راههای افزایش درآمدهای مالیاتی و استقلال بودجه عمومی از نفت است. شکاف مالیاتی به عنوان شاخصی برای نشان دادن اختلاف درآمد ازدسترفته دولت از محل مالیات، میتواند در ارزیابی دولت در استفاده از ظرفیت مالیاتی کشور مورد توجه قرار گیرد. شکاف مالیاتی به دو بخش شکاف سیاستی و شکاف تمکین تفکیک میشود. هدف این پژوهش برآورد شکاف سیاستی و شکاف تمکین مالیات بر ارزش افزوده در دهه 1390 است.
در این مطالعه، با استفاده از جدول داده-ستانده بههنگامشده (75 فعالیت در 75 فعالیت) و روش بخشی که بهعنوان یکی از روشهای کلان در برآورد شکاف مالیات بر ارزش افزوده محسوب میشود، شکاف مالیات بر ارزش افزوده برآورد شد. یافتهها نشان میدهد که شکاف مالیاتی در هر دو بعد و با سهم عوارض ارزش افزوده و بدون آن (سهم دولت)، طی دهه 90 روندی افزایشی داشته و در سال 1399 به مقادیر قابلتوجهی رسید. بهگونهای که شکاف تکمین و شکاف سیاستی (با احتساب عوارض ارزش افزوده) در سال 1390، به ترتیب برابر 43.6 درصد و 41.8 درصد و در سال 1399، به 57 درصد و 42.5 درصد رسید. شکاف تمکین و شکاف سیاستی بدون سهم عوارض ارزش افزوده و با درنظر گرفتن صرفاً سهم دولت در سال 1390 به ترتیب برابر با 50.4 درصد و 23.1 درصد و درسال 1399 به 64.4 درصد و 26.5 درصد رسید. در نهایت پیشنهاد میشود سازمان امور مالیاتی کشور سالانه نسبت به برآورد شکاف سیاستی و تمکین مالیات در کشور اقدام نماید.
در این مطالعه، با استفاده از جدول داده-ستانده بههنگامشده (75 فعالیت در 75 فعالیت) و روش بخشی که بهعنوان یکی از روشهای کلان در برآورد شکاف مالیات بر ارزش افزوده محسوب میشود، شکاف مالیات بر ارزش افزوده برآورد شد. یافتهها نشان میدهد که شکاف مالیاتی در هر دو بعد و با سهم عوارض ارزش افزوده و بدون آن (سهم دولت)، طی دهه 90 روندی افزایشی داشته و در سال 1399 به مقادیر قابلتوجهی رسید. بهگونهای که شکاف تکمین و شکاف سیاستی (با احتساب عوارض ارزش افزوده) در سال 1390، به ترتیب برابر 43.6 درصد و 41.8 درصد و در سال 1399، به 57 درصد و 42.5 درصد رسید. شکاف تمکین و شکاف سیاستی بدون سهم عوارض ارزش افزوده و با درنظر گرفتن صرفاً سهم دولت در سال 1390 به ترتیب برابر با 50.4 درصد و 23.1 درصد و درسال 1399 به 64.4 درصد و 26.5 درصد رسید. در نهایت پیشنهاد میشود سازمان امور مالیاتی کشور سالانه نسبت به برآورد شکاف سیاستی و تمکین مالیات در کشور اقدام نماید.
واژههای کلیدی: شکاف تمکین مالیات بر ارزش افزوده، شکاف سیاستی مالیات بر ارزش افزوده، ظرفیت بالقوه مالیات بر ارزش افزوده، ظرفیت قانونی مالیات بر ارزش افزوده، جدول داده-ستانده
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| ./files/site1/images/%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%85_%D9%86%D9%88%D8%B1.pngبازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
