عزت اله عباسیان*1 
، محسن ابراهیمی2 ، شهناز نظری3
، محسن ابراهیمی2 ، شهناز نظری3
1- دانشگاه تهران، تهران ، e.abbasian@ut.ac.ir
2- دانشگاه خوارزمی
3- سازمان امور مالیاتی کشور
2- دانشگاه خوارزمی
3- سازمان امور مالیاتی کشور
چکیده: (7 مشاهده)
شتاب و دامنه نامحدود توسعه اقتصاد دیجیتال علاوه بر تحول چشمگیر حوزه کسب و کار، چالشهای جدی برای دولتها و سیستم مالیاتی سنتی ایجاد نموده است. مدلهای جدید کسبوکار اعم از جریانهای داده درونمرزی و فرامرزی، تراکنشهای مجازی و اقتصادهای پلتفرمی، مسائل تعریف منبع مالیات، تعیین نرخ مالیات، قانونگذاری مالیات و سیاستگذاری مالی، صلاحیت مالیاتی و تخصیص سود را به طور فزایندهای پیچیده کردهاند. مطالعه حاضر با برآورد میزان شکاف مالیاتی به عنوان شاخص مجموع فرار و اجتناب مالیاتی از طریق روش تعیین ظرفیت بالقوه مالیاتی در سه پایه به تفکیک مالیات بر درآمد و مالیات بر واردات، و مالیات بر کالا و خدمات در بازه زمانی سالهای 2024-2012 به روش مدل پانل GMM برای 17 کشور منتخب و نیز مقایسه وضعیت ایران با برخی از کشورهای پیشرو این فهرست از جمله روسیه، و کره جنوبی، به بررسی تأثیر شاخصهای اقتصاد دیجیتال بر شکاف مالیاتی میپردازد. شاخصهای اقتصاد دیجیتال مورد استفاده در این پژوهش شامل شاخص توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات (IDI) و شاخص آمادگی شبکه (NRI) و شاخص توسعه دولت الکترونیک (EGDI) میباشد. براساس نتایج تحقیق، شاخص توسعه ارتباطات و فناوری اطلاعات و شاخص آمادگی شبکه، بهبود شفافیت اقتصادی، ردگیری تراکنشها، تبادل داده میان نهادهای مالی و افزایش کارایی سازمان مالیاتی را تسهیل میکنند؛ این عوامل باعث کاهش فرار مالیاتی و نزدیک شدن مالیات وصولشده به مالیات بالقوه میشوند، بنابراین اثر منفی بر شکاف مالیاتی دارند. با توجه به این یافتهها، پیشنهاد میشود، کشورهای درحال توسعه برای کاهش شکاف مالیاتی، بر تقویت استفاده عملی از فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرآیندهای مالیاتی و گمرکی تمرکز کنند و توسعه دولت الکترونیک را نیز همراه زیرساخت نهادی، آموزش کارکنان و شفافیت قانونی پیش ببرند. همچنین، بهبود طراحی نظام مالیاتی با درنظر گرفتن پیچیدگی درآمدهای مشمول مالیات و هماهنگی با تورم و توسعه اقتصادی میتواند شکاف مالیاتی را بهطور هدفمند کاهش، و کارایی وصول مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم را افزایش دهد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| ./files/site1/images/%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%85_%D9%86%D9%88%D8%B1.pngبازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
